РАНГЛАР ВА ОҲАНГЛАР ЖАРАНГИ

80

Ҳар бир рассом ижодий йўлини танлашида ўз даврининг эстетик-ахлоқий қадриятлари, халқининг урф-одатлари, анъаналари муҳим аҳамият касб этади.

Ўзбекистон халқ рассоми Леким Ибрагимов ижодини графикада бош­лаган бўлса-да, уни дун­ёга рангтас­вир ишлари танитди. Бу рангтасвирлар қаламтасвирга хос чизгилар, қаламга хос суртма­лар мойбўёқда ба­жа­рил­гани билан ажралиб туради. Л.Ибрагимовни “Минг фаришта ва бир картина” ло­йи­ҳаси дун­ёга танитди. Ижод­кор картиналари­даги жамики фа­риш­талар гўё маз­кур улкан кар­­ти­­на­да бир­лаш­ган­га ўхшайди. Ушбу ло­йи­ҳа режаси 1990 йил­лар охирида пай­до бўлган. Ижод­кор ўн йил давомида мазкур ло­йи­ҳа ҳақида ўй­лаб юради. Ва ниҳоят, 2010 йилга келиб дастлабки ўнта фаришта пайдо бўлади. Икки йиллик тинимсиз меҳнат натижасида 2012 йили улкан картина дунё юзини кўради. Баланд­лиги саккиз метр, узунлиги олтмиш олти метр бўлган мазкур асар матолари машҳур “Минг бир кеча” эртакларига асосланган ҳолда фаришталар билан тўлдирилган. Ўзида Шарқнинг қадимий санъатини Ғарбнинг замонавий техникаси билан уйғунлаштирган ушбу асар бутун дунё томошабинларига бирдек таъсир ўтказиши тайин. Зеро, дунёнинг барча мамлакатларида фаришталар ҳақида афсона ва ривоятлар мавжуд. Картинада терракота ва мовий ранг­лар устунлиги кўзга ташланади. Қизғиш-жигарранг – ернинг, мовий ранг эса осмоннинг рамзи бўлиб, бу икки ранг осмон ва ер уйғунлигини анг­латади. Буюк Ипак йўлининг энг нодир ва бебаҳо тоши айнан феруза бўлгани сабабли ҳам рассом бу ранг­ни айрим ўринларда нозик ва нафис қўллайди. Неча йиллик меҳнат натижасида яратилган мазкур лойиҳа бутун дунёга машҳур бўлди. Кўплаб хорижий давлатларда мазкур картина намойиши ўтказилди.
Л.Ибрагимов бугунги кунда ҳам қатор янги суратлар устида ишламоқда. Қизғиш-жигарранг, мовий ранг уйғунлиги, чизиқларнинг нафис ва енгил тортилиши, шунинг­дек, миниатюрага хос текис юзага ишлаш Л.Ибрагимов услубини намоён қилиб туради.
Ижодкорнинг кундалик мавзуларга фалсафий ёндашиб ишлаган суратларида шарқона оҳанг ва техник маҳоратининг кучли экани яққол кўринади. Рассом ижодида ҳайвонот дунёси алоҳида ўрин эгаллайди. Бу унинг туя, от ва қушлар тасвиридан рамзий маънода кенг фойдаланишида намоён бўлади.

Дилзода АЛИМҚУЛОВА,
санъатшунос

Изоҳ қолдиринг

Илтимос, шарҳинигизни ёзинг!
Илтимос, исмингизни киритинг